SaÄŸlıklı yaÅŸam için et, sebze ve meyveden oluÅŸan ”TaÅŸ devri diyeti” önerildi. Ä°stanbul Ãœniversitesi CerrahpaÅŸa Tıp Fakültesi Çocuk SaÄŸlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Ãœyesi Prof. Dr. Ahmet Aydın, TaÅŸ Devri’nden bugüne kadar genlerde çok az deÄŸiÅŸiklik olmasına karşın çevresel ÅŸartlar ve yiyeceklerin büyük oranda deÄŸiÅŸtiÄŸi söyledi.
Aydın, özellikle son 50-100 yıl içinde doğal olmayan, işlenmiş ve katkı konulmuş gıdalar, margarin gibi kimyasal yolla katılaştırılmış, ayçiçeği, mısır gibi sıcak preslenmiş sıvı yağların
aşırı şekilde kullanılmaya başlandığını vurguladı.
Buna karşılık taze sebze, meyve ve tencere yemeklerinin tüketiminde de belirgin bir azalma olduğunu ifade eden Aydın, şunları kaydetti:
”Gen yapımız ve buna baÄŸlı vücudumuzda gerçekleÅŸen kimyasal reaksiyonlar doÄŸal olmayan yiyeceklerin tümü ile baÅŸa çıkacak yeteneÄŸe sahip deÄŸiller. Genler ve yiyecekler arasındaki bu uyumsuzluk ÅŸiÅŸmanlık, diyabet, koroner kalp hastalığı, hipertansiyon, felç, ülser, astım, romatizma, müzmin yorgunluk, kanser ve osteoporoz gibi çok sayıda kronik hastalığa neden oluyor. Bu hastalıklardan korunmak yaÅŸam süresi ve kalitesini artırmak için mümkün olduÄŸunca TaÅŸ Devri’nde olduÄŸu gibi beslenmeliyiz.”
Aydın, milyonlarca yıl avcı ve toplayıcılıkla geçimini saÄŸlayan kiÅŸilerde genler ve idare ettikleri enzimlerin sadece et, meyve ve sebze gibi doÄŸal gıdalar ile baÅŸ edecek etkinliÄŸe ve donanıma sahip olduÄŸunu, günümüz insan genlerinin yüzde 99′unun 40 bin yıl önceki homo sapien genleri gibi çalıştığını söyledi.
YAPILACAKLAR VE YAPILMAYACAKLAR
Prof. Dr. Aydın, genel olarak tuz, şeker ve un kullanılmaması gerektiğini, her yiyeceğin doğal şekline en yakın olarak tüketilmesinin önemli olduğunu, yasaklar haricinde yeme sınırının olmadığını vurguladı.
ÇiÄŸ yiyeceklerin toplam diyetin en az yüzde 60′ını oluÅŸturması gerektiÄŸini belirten Aydın, kırmızı et kullanımının serbest olduÄŸunu, ancak, katkı maddelerinden dolayı salam-sosis gibi et ürünlerinin tercih edilmemesi gerektiÄŸini anlattı. Aydın, beyaz etin de mönüde yerini alması gerektiÄŸini belirterek, şöyle devam etti:
”Ağır metal zehirlenmesi riskini azaltmak için küçük balıklar tercih edilmeli, çiftlik balıkları yenmemeli. Sakatatın yasaklanması doÄŸru deÄŸil. Fakat sadece veteriner gözetiminde kesilmiÅŸ hayvanların sakatatı yenmeli. Et ve hayvani yaÄŸ, balık, tavuk, zeytinyağı, fındık yağı, yumurta, az ÅŸekerli meyveler, sebzeler, kabuklu kuru yemiÅŸler, süt ürünlerini istediÄŸiniz kadar yiyin. Tahıllar ve unlu gıdalar, patates, ÅŸeker, tatlıları yemeyin. Baklagiller ve çok ÅŸekerli meyveleri ise az tüketin.”
Aydın’ın ”taÅŸ devri diyet programı”na göre, sebzeler ve yeÅŸil yapraklılar daha çok çiÄŸ tüketilmeli, doÄŸal yetiÅŸtikleri için ebegümeci, kuzukulağı, ısırgan otu, semizotu, labada gibi yabani otlar tercih edilmeli.
Diyet programında, kayısı, üzüm, muz, gibi şeker içeriği yüksek meyveler sınırlı yenilirken, üzüm çekirdeği ve kabuğu, çilek, yaban mersini, kızılcık gibi meyvelerin çok yüksek antioksidan etkilere sahip olması nedeniyle bolca tüketilmeli.
Diyet listesinde, sütten çok mayalanmış süt ürünlerinin tüketilmesi, günlük mandıra sütünün satın alınması gerektiği kaydediliyor. Nohut, fasulye, mercimek, bezelye, börülce gibi baklagillerin ise haftada en fazla 2-3 kez tüketilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Prof. Dr. Aydın, lokmaların iyice çiğnenmesi ve günde en az yarım saat hızlı yürüyüş yapılması veya yavaş koşulması, merdivenlerin çift çift çıkılması gerektiğini de sözlerine ekledi.
(AA)
